قانون بودجه، مهمترين قانون كوتاه مدت براي هر كشور محسوب ميشود كه در كشور ما به دليل نقش پررنگ دولت در اقتصاد اهميتي مضاعف پيدا ميكند. چگونگي تهيه و تدوين لايحه بودجه سال 1388 در انطباق با اهداف و احكام برنامه چهارم توسعه و نحوه آرايش اقدامات، عمليات و فعاليتها در قالب فصول و برنامهها در مقام آخرين سال اجراي برنامه چهارم اهميت ويژه دارد و موجب شكلگيري شيوه و روند مورد انتظار در مديريت منابع، نظارت، هدايت اهداف عملياتي و ارزيابي رويكردها ميشود. بخش بهداشت و درمان با وابستگي دوچندان خود به منابع دولتي بسيار تحت تاثير بودجه قرار دارد...
تغييرات جديد
بودجه مهمترين سند مالي يكساله كشور است كه با توجه به آن ميتوان به ارزيابي تحولات اقتصادي كشور پرداخت. بودجهنويسي نزديك به يك قرن است كه در اقتصاد ايران تجربه ميشود، اما به اجماع صاحبنظران، شيوه بودجهريزي در كشور تحول ميخواهد. براساس همين نياز است كه در برنامه سوم، دولت مكلف به اصلاح روند تدوين بودجه شد، اما متأسفانه به دليل آنكه اعتقاد چنداني به تحول در بودجهريزي وجود نداشت، تحول در بودجه تنها در حد تغيير در اصطلاحات محدود شد و تحول ساختاري كه انتظارش ميرفت محقق نشد، اما دولت نهم در آخرين تجربه خود از تدوين بودجههاي سالانه رويكرد نويني را در جهت اصلاح ساختار، محتوا و حتي قالب بودجهريزي اتخاذ كرد. ساختاري كه موافقان و مخالفان خود را دارد و آنچه مسلم است به نظر مجلس در تدوين بودجه كه خود را در قانون بودجه 1387 نشان داد، اهميتي نداده است.
در لايحه پيشنهادي در قسمت مصارف تفكيك برنامهها صرفا ذيل 39 دستگاه اجرايي آورده شده است. يعني در بخش بهداشت و درمان تمامي دانشگاههاي علومپزشكي و مراكز تحقيقاتي ذيل وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي آورده شده است. اين كار به دولت امكان ميدهد تا با استفاده از اختيارات قانوني مانند ماده 79 قانون تنظيم بخشي از مقررات مالي دولت اعتبارات دستگاههاي زير مجموعه را در طول سال تغيير دهد.
اعتبارات در يك نگاه
كل اعتبار در نظر گرفته شده در لايحه بودجه سال 1388 براي وزارت بهداشت و درمان و دستگاههاي وابسته 64537604 ميليون ريال است كه از اين ميزان 32601992 ميليون ريال اعتبار هزينهاي و 1911939 ميليون ريال اعتبار تملك داراييهاي سرمايهاي و 30023673 ميليون ريال درآمد اختصاصي دستگاه در نظر گرفته شده است. البته اين ارقام بدون لحاظ كردن رديفهاي متفرقه است. در اين صورت در اين بخش لايحه بودجه سال 1388 نسبت به قانون مصوب سال 1387، 1/1 درصد رشد در مجموع اعتبارات وزارت بهداشت دارد. در اين شرايط درصد رشد در اعتبارات هزينهاي 5/32، درصد رشد اعتبار تملك داراييهاي سرمايهاي 06/60- و 57/12- درصد رشد درآمد اختصاصي براي دستگاه در نظر گرفته شده است.
در صورتي كه بنا بر اطلاعات موجود 3745780 ميليون ريال از مجموع اصلاحي بودجه در صورت تصويب به وزارت بهداشت و درمان و دستگاههاي وابسته تعلق گيرد، در اين صورت تغيير لايحه بودجه سال 1388 نسبت به قانون مصوب سال 1387 در بخش بهداشت و درمان 5- درصد خواهد بود و اعتبارات هزينه عمومي13 درصد رشد نشان ميدهد. كاهش مازاد درآمد اختصاصي وزارت بهداشت نسبت به قانون بودجه 1387 و افزايش بودجه جاري آن قدم مثبتي است كه در لايحه بودجه امسال برداشته شده است.
يارانه دارو
در رديفهاي متفرقه مرتبط با سلامت افزايش اعتبار يارانه دارو و شير خشك و داروهاي بهداشتي، متابوليك و اورژانسي به ميزان 44 درصد نسبت به قانون بودجه 1387 قابل ذكر است. اختصاص 3200000 ميليون ريال به امر يارانه دارو نيز يكي ديگر از نكات مثبت لايحه امسال است.
بيمارستانهاي عملكردي
در جدول شماره 20 لايحه پيشنهادي همچون قانون بودجه سال 1387 تعدادي بيمارستان مشخص شده است تا برمبناي عملکرد، پرداخت به آنها صورت پذيرد. نکته قابل توجه در اين خصوص پينوشت اين جدول است. با وضعيت فعلي مبلغ اختصاص داده شده به هيچ عنوان نميتواند موجب عملكردي شدن فعاليتهاي اين بيمارستانها شود. متن جايگزين بايد به نحوي باشد كه بتواند موجب تحقق منويات قانونگذار (موضوع ماده 88 قانون برنامه چهارم توسعه و ماده 16 قانون مديريت خدمات كشوري) شود.
اعتبارات بيمه درمان
بيمه سلامتي از اهميت زيادي در بحث اقتصاد بهداشت برخوردار است. هزينههاي سلامتي با بياطميناني همراهاند. بسياري از بيماريها به صورت تصادفي و به ندرت حادث ميشوند. در صورت وقوع اين بيماريها نيز هزينههاي زيادي به بيمار تحميل شده، به طوري كه بدون كمك مالي، پرداخت هزينههاي معالجه براي خانوار امكانپذير نيست. تنها بيمه شوندگان از قرارداد بيمه منتفع نميشوند، تماميگروهها (بيمهگر، بيمه شده و بيمار) در شبكه قرارداد بيمهاي به نوعي نفع ميبرند.
در چند ساله اخير بيشترين اعتراضات صورت گرفته در حوزه درمان معطوف به عملكرد بيمههاي درمان و سرانه درمان بوده است. در لايحه بودجه سال 1388 مبلغ 17538728 ميليون ريال جهت بيمههاي درمان در نظر گرفته شده كه به نسبت اعتبار 14748617 درج شده در قانون سال 1387 به ميزان 91/18 درصد رشد داشته است. در اين بين ميزان اعتبارات سازمان بيمه خدمات درماني در لايحه بودجه سال 1388 معادل 11,183,220 ميليون ريال است كه نسبت به قانون بودجه سال 1387 به ميزان 2681100 ميليون ريال (31.53 درصد) افزايش يافته است. نكته قابل توجه اينكه سه رديف برنامه بيمه درمان بستري شهري (بابت اجراي بند ذ تبصره 14 قانون بودجه سال 1386)، كمك به استقرار نظام جامع بيمه پايه درمان و برنامه بيمه درمان خويشفرماياني لايحه بودجه 88 حذف و رديف حمايت از بيمههاي درمان جايگزين آن شده است.
مديريت يا مصرف
بودجه امسال نيز با درصدي بالا و پايين شدن به تصويب خواهد رسيد. امسال نيز چون گذشته بارها و بارها شنيدهايم، مديران رده بالاي ما از كمبود بودجه در بخش سلامت شكايت دارند. هر چند با توجه به اينكه انسان سالم محور توسعه پايدار است، هر آنچه در بخش سلامت هزينه ميشود بايد سرمايهگذاري تلقي كرد، ولي واقعيت اين است كه منابع كشور ما محدود است.
اساس پزشكي و سلامت كشور ما الگوبرداري از طب غرب است، در حالي كه وضعيت اقتصادي و اداري ما تشابهي به وضعيت غرب ندارد و مهمتر آنكه در الگوبرداري ما نظامهاي كنترلكننده و هدايتكننده (با وجود محدوديت منابع) مورد توجه قرار نگرفته و ميخواهيم منابع قليل خود را با ريخت و پاشي بيشتر از كشورهاي سرمايهداري به مصرف برسانيم و بدون توجه به كارايي تنها بودجه پايين را مطرح كنيم. شكي نيست كه با نبود پول نميتوان كاري انجام داد، اما سوالي نيز در اينجا مطرح است. واقعا در اين بين جايگاه مديريت سلامت كجاست؟ آيا مديريت تنها با صرف بودجههاي كلان امكانپذير است؟ يا مديريت را بايد در هنر اداره با امكانات موجود و حداكثر كارايي تعريف كرد؟
|
جدول 1
|
|
عنوان
|
هزينه
|
تملك داراييهاي سرمايهاي
|
جمع
|
|
هزينه عمومي
|
اختصاصي
|
جمع
|
|
لايحه 88
|
32,601,992
|
30,023,673
|
62,625,665
|
1,911,939
|
64,537,604
|
|
قانون 87
|
24,605,094
|
34,338,944
|
58,944,038
|
4,855,878
|
63,799,916
|
|
درصد تغيير
|
50/32
|
57/12-
|
25/6
|
63/60-
|
16/1
|
|
مقايسه اعتبار رديفهاي مرتبط با بهداشت و درمان قانون بودجه 1387 با لايحه بودجه سال 1388 (ارقام به ميليون ريال)
|
|
جدول 2
|
|
كد دستگاه
|
عنوان
|
هزينه عمومي87 قانون
|
هزينه عموميلايحه 88
|
|
30482
|
برنامه بيمه درمان روستابيان
|
5,000,000
|
58,944,038
|
|
30483
|
برنامه بيمه درمان خويشفرمايان
|
214,180
|
0
|
|
30484
|
برنامه بيمه درمان بستري شهري (بابت اجراي بند ذ تبصره 14 قانون بودجه سال 1386)
|
1,100,000
|
0
|
|
30405
|
برنامه بيمه درمان كاركنان دولت
|
1,900,800
|
2,652,000
|
|
550000
|
كمك به استقرار نظام جامع بيمه پايه درمان (متفرقه)
|
2,000,000
|
0
|
|
30498
|
بيمه تكميلي درمان بازنشستگان، وظيفهبگيران و مستمري بگيران
|
299,992
|
461,263
|
|
30492
|
برنامه مديريت نظام بيمهاي
|
26,081
|
45,020
|
|
30440
|
برنامه بيمه خدمات درماني
|
4,035,881
|
5,186,800
|
|
30468
|
برنامه كمك به تأمين سلامت ايثارگران
|
652.553
|
810,700
|
|
30469
|
برنامه كمك به تأمين سلامت نيازمندان
|
171,030
|
202,050
|
|
30406
|
حمايت از بيمههاي درمان
|
|
2,284,760
|
|
جمع
|
14,748,617
|
17,538,728
|
|
مقايسه اعتبار رديفهاي بيمه درمان قانون بودجه 1387 با لايحه بودجه سال 1388 (ارقام به ميليون ريال)
|
|
+| نوشته شده توسط
sadegh در چهارشنبه هفتم اسفند 1387
|
